Τα θύματα της θλίψης

Τα θύματα της θλίψης

«Να παλέψουν με τους δαίμονές τους»

«Η αγωνία για το αν το τέρας θα ξαναξυπνήσει»

«Μαθαίνουμε να ζούμε χρόνια και επιβιώνουμε μαχόμενοι. Αγώνας είναι»

«Και το τέρας θα φύγει»

«Εχω κουραστεί να παλεύω. Η μάχη είναι άνιση»

Οι συγκεκριμένες αναπαραστάσεις είναι σύνηθες  αποτέλεσμα ατομικών θεμελιωδών πεποιθήσεων που τροφοδοτούνται βέβαια και  απ’ το κυρίαρχο Ιατρικό μοντέλο για την ψυχική υγεία, που αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα των πολυδιάστατων φαινομένων της ανθρώπινης ύπαρξης ως ένα απλοϊκό / διάδικό σύστημα  (υγεία-ασθένεια), σύμφωνα με το οποίο η κατάθλιψη είναι μια νόσος που πρέπει να εξολοθρευθεί  (κατά το παράδειγμα της ιλαράς ή της πνευμονίας).

Το πρόβλημα βέβαια στην συγκεκριμένη οπτική έγκειται στο γεγονός ότι η ψυχική νόσος δεν είναι λοίμωξη, δεν είναι το αποτέλεσμα κάποιου  εξωγενούς παράγοντα που εισβάλει στον οργανισμό απειλώντας την ψυχική του ισορροπία.

Από την σκοπιά της νοσολογίας η κατάθλιψη είναι πιο κοντά στον καρκίνο και τα αυτοανοσα νοσήματα, από ότι είναι για παράδειγμα στην ηπατίτιδα ή την πνευμονία.

Το να αντιλαμβανόμαστε όμως την  κατάθλιψη (την διπολική διαταραχή, την οριακή διαταραχή, την δυσθυμία κλπ)  ως  «κακίες αρρώστιες», ως  «τέρατα» και « εχθρούς» που πρέπει να «πολεμήσουμε» και να «κατατροπώσουμε»,  δημιουργεί στην ανθρώπινη ψυχή  τις ίδιες ακριβώς παρενέργειές που δημιουργούν τα χημικοθεραπευτικά φάρμακα στο σώμα.

 ΜΑΖΊ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΣΚΟΤΩΝΟΥΝ ΑΔΙΑΚΡΙΤΑ  ΚΑΙ ΤΑ ΥΓΙΗ.

Γιατί τα συμπτώματα των ψυχικών διαταραχών δεν αποτελούν «ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ». Η απόσυρση, το συναισθηματικό μούδιασμα, οι εκρήξεις οργής, το αλκοόλ, τα ναρκωτικά, οι ασταθείς σχέσεις δεν είναι ΨΥΧΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ. Είναι τρόποι  που εφηύρε ο εγκέφαλός μας για να «επιλύσει προβλήματα», να διαχειριστεί το τραύμα του και να μας βοηθήσει να επιβιώσουμε.

Για παράδειγμα ένα κορίτσι που ζει με τον κακοποιητή πατέρα της, αναπτύσσει νευρική ανορεξία και μέσα από την εκ σεσημασμένη απώλεια βάρους και την εξαφάνιση των δευτερογενών χαρακτηριστικών του φύλου επιστρέφει σε μια ασφαλέστερη παιδική εικόνα του σώματος της, ελπίζοντας να σταματήσει να είναι σεξουαλικά επιθυμητή για εκείνον.

Όταν λοιπών το «σκοτεινό», «διαταρακτικό», «άρρωστο», «σατανικό» κομμάτι του εαυτού μας επιστρέφει στο προσκήνιο τότε η σκέψη μας γυρνάει αυτόματα στα χαρακώματα της μάχης με τον εαυτό.

«Σαν έτοιμοι από καιρό», που λέει ο ποιητής, για ακόμη μια φορά θα ριχτούμε  στη μάχη  με μεγαλύτερο μένος και αποφασιστικότητα, με πιο εξελιγμένα όπλα, πρόθυμοι της ανάληψης κάθε ενδεχόμενου κόστους που θα επιφέρει την πολυπόθητα  πλήρη και οριστική επικράτηση μας έναντι του «μισητού εχθρού εαυτού».  

Για να «πέσουμε» φυσικά  ακόμη μια φορά -ηρωικά μαχόμενοι- στο πεδίο της ενδοψυχικής σύγκρουσης,  γιατί κανένας δεν μπορεί να βγει πραγματικά νικητής από  ένα τέτοιο αγώνα.

ΓΙΑΤΙ ΩΣ ΑΛΛΑ ΨΥΧΟΤΟΞΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ  ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΑ ΞΕΡΑ ΜΑΣ ΘΑ  ΚΑΙΜΕ  ΠΑΝΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΧΛΩΡΑ!

Άλλα τι κι αν η κατάθλιψη μας δεν είναι κατι άρρωστο, σκοτεινό και τερατώδες που πρέπει να εκριζώσουμε από μέσα μας;

Τι κι αν η κατάθλιψη μας είμαστε εμείς, τα προστατευτικά κομμάτια μας, τα παγωμένα στην τραυματική ανάμνηση και παντελώς ανυποψίαστα για την παρούσα ηλικία και κατάσταση μας!

Τι κι αν  η τωρινή  κατάθλιψη μας είναι μια αναβίωση μιας απελπισίας που βιώσαμε στο απώτερο  παρελθόν μας;

Θα μπορούσαμε να συλλογιστούμε πάνω στους ευφυείς τρόπους που είχε σκαρφιστεί η «κατάθλιψη» μας για να μας βοηθήσει. Θα μπορούσαμε να αναλογιστούμε για τα  μέτρα προστασίας που  είχε λάβει  το θλιμμένο -παιδικό μας  κομμάτι για να μας προστατεύσει  από μια μεγαλύτερη καταστροφή.

ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΚΟΠΟΙΕΊΤΑΙ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΛΕΙΤΑΙ ΒΡΙΣΚΕΙ ΜΕΣΑ ΑΠ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΥΤΟΚΑΤΑΣΤΡΟΦΉ ΕΝΑΝ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΝΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ ΕΝΑ ΕΙΔΟΥΣ «ΑΣΥΛΙΑ» ΑΠ ΤΗΝ ΚΑΚΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΟΥ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, ΤΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ  ΕΙΔΙΚΟΥΣ

Το ψυχικό τραύμα, λέει ο Gabor Mate, «δεν είναι αυτό που σου έχει συμβεί, αλλά το ότι πέρασες μόνος σου αυτό που σου έχει συμβεί»

Η επανοργάνωση που προκαλεί στις νευρολογικές διεργασίες  του εγκεφάλου το ψυχικό τραύμα , προσφέρει τους απαραίτητους επιβιωτικούς μηχανισμούς σε παιδιά που μεγαλώνουν σε αποστερητικά και αντίξοα για την ανάπτυξη τους  περιβάλλοντα.

Αλλά είναι ακριβώς οι ίδιοι  μηχανισμοί που μπορεί να προκαλέσουν δυσαρμονία με τις απαιτήσεις της ενήλικης ζωής. Γιατί  η εφηβική επιθετικότητα  υψώνει  ασπίδα προστασίας απέναντι στην οικογενειακή βία όπως  και οι κράμπες του στομάχου  προστατεύουν το ευάλωτο στο bullying παιδί από την σχολική υποχρέωση, δύσκολα όμως μπορούν να συνεχίσουν να είναι ωφέλιμες και συμβατές με τις αυξανόμενες  απαιτήσεις του εργασιακού περιβάλλοντος του σύγχρονου ενήλικα.

Εκείνο που είχε καταστεί σωτήριο στην παιδική ηλικία  γίνεται αργά και σταθερά εμπόδιο στην ομαλή προσαρμογή και λειτουργικότητα του ανθρώπου.

Πως όμως θα αλλάξουμε τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές που μας έφεραν τραυματισμένους (αλλά ζωντανούς) στο παρόν. Πως θα πείσουμε τους ανθρώπους να παραδώσουν τα όπλα τους υπογράφοντας συνθηκολόγηση με το παρελθόν τους; Και πως εντέλει θα διαχειριστούμε τα «διαταρακτικά» επιμέρους χωρίς να επιβάλουμε τον «ψυχικό ακρωτηριασμό» στους ανθρώπους;

Με δυο έννοιες κλειδιά στην θεραπεία του ψυχικού τραύματος : Τον σεβασμό και την περιέργεια.

Το σεβασμό (και την ανάλογη απόδοση τιμών) στα κομμάτια του εαυτού που προσφέραν τις πολύτιμές υπηρεσίες προστασίας και επιβίωσης στους ανθρώπους.

Και την περιέργεια ως βασικό κίνητρο διερεύνησης του πολυφωνικού /πολύπλοκου και συχνά κατακερματισμένου  κόσμου των τραυματισμένων επιμέρους μας …

(για τις δυο αυτές έννοιες θα επανέλθω)…

«
»